مؤلف قدس سره : روايات در معناى محدث از ائمه اهل بيت ع بسيار زياد است ، صاحب كتاب بصائر الدرجات و صاحب كافى و صاحب كنز و صاحب اختصاص و مؤلفينى ديگر آن روايات را در كتب خود آورده‌اند ، در روايات اهل سنت نيز يافت مىشود . در اين روايات فرق ميان نبى و رسول و محدث را بيان نمود ، ما نيز در سابق آنجا كه فرق ميان نبى و رسول را بيان مىكرديم گفتيم : وحى به معناى سخن گفتن خداى سبحان با بنده اى از بندگان خويش است و اين سخن گفتن ( چه با حضور و رو در رو قرار گرفتن فرشته باشد و چه بدون حضور فرشته و به صرف افتادن در دل و رسيدن به گوش باشد ) ، باعث علم يقين رسول و نبى مىشود ، علم به نفس ذاته ، بدون اينكه در تشخيص اينكه اين سخن از خدا است يا از شيطان احتياجى به حجت داشته باشد ، پس داستان وحى و القائات الهيه نظير علوم بديهى و مانند : « يك ، نصف دو است » ، مىباشد كه در علم پيدا كردن به آن احتياج به رديف كردن مقدمات منطقى و امثال آن نيست . و اما خواب ديدن اولياى خدا به طورى كه روايات تفسيرش كرده ، به معنايى است غير خواب ديدن معمولى ما افراد معمولى ، چون ما نيز در عالم خواب شبانه و يا روزانه خود چيزهايى مىبينيم ولى هيچگونه حجيت ندارد ، بلكه خواب اولياى خدا چيزى شبيه بيهوشى است كه حواس ولى خدا سكونتى پيدا مىكند و در آن هنگام آنچه را كه مىبينند نظير چيزهايى است كه ما در بيدارى مشاهده مىكنيم و بعد از مشاهده آنچه مشاهده كردند خداى عز و جل يقين بر دل آنان افاضه نموده ، دركشان را تسديد و استوار مىكند ، در نتيجه يقين مىكنند كه واسطه و صدا از ناحيه خداى سبحان است و شيطان در دلشان تصرف نكرده . و اما عنوان محدث از تحديث گرفته شده ، و تحديث عبارت است از اينكه صداى فرشته را بشنود ولى خود او را نبيند ، و اين شنيدن هم شنيدن با گوش ظاهر نيست بلكه با گوش باطن و قلب است و نيز از قبيل خطور كردن خاطره اى در دل نيست تا عرفا شنيدن صوت شمرده شود ، الا به عنايتى مجازى ، آن هم مجاز دور از فهم . و به همين جهت مىبينيد كه روايات در معرفى تحديث دو جمله آورده‌اند : يكى شنيدن صوت و ديگرى افتادن در قلب و با اينكه هيچيك از اين دو عنوان از نظر لغت « تكليم » و « تحديث » و گفت و شنود ، نيست مع ذلك آن را تحديث و تكليم خوانده‌اند ، پس محدث با فتحه « دال » صوت فرشته را در تحديثش مىشنود و با گوش خود فرا مىگيرد ، نظير آنچه ، از صداهاى كلام معمولى و ساير صوتها عالم ماده را مىشنويم و يا به ديگران مىشنوايانيم با اين تفاوت كه آنچه را محدث مىشنود غير محدث نمىشنود و به همين جهت است كه گفتيم اين